LESSON (I) E-LEARNING KIRMANCKİ-ZAZAKİ (I.DERS)


LESSON (I) E-LEARNING KIRMANCKİ-ZAZAKİ  (I. DERS)

E-LEARNING KIRMANCKİ-ZAZAKİ
ZAZACA OKUMA-YAZMA EL KİTABI
(KIRMANCKİ, DIMILKİ, ZAZAKİ)

© by YEC Sun e.V.
© by http://www.mamekiye.de
© by http://www.petition1938dersim.wordpress.com
© by Dipl.-Ing. Ismailo Demeniz

© by C.M. Jacobson

© by C.M. Jacobson

1. Ders:

Türkçe ve Zazaca’da ortak olan harfler

Aşağıda gösterilen sessiz harfler yazılış biçimi ve verdikleri ses itibariyle Türkçe harflerle benzerlik göstermektedir. Türkçe ve Zazaca okuma yazma el kitabın da ki resime bakıp gördüğünüzü Zazaca söyleyiniz. Sonra altındaki yazıyı okuyunuz. Bazı kelimeler sizin konuştuğunuz ağızda, yani doğup büyüdüğünüz köyün veya yörenin ağzında farklı olabilir. Bu durumda „Cevap Anahtarı“ bölümüne bakınız lütfen, kelimenin variyantlarını orada bulabilirsiniz!

 

b………… bıze………………………. keçi
c………… cinıke/cüanıke…………. kadın
ç………… çite……………………….. başörtüsü
d………… dest……………….……. el
f…………. fek………………………….ağız
g………… gos……………………….. kulak
h………… hak……………………….. yumurta
j…………. jil…………………………… filiz
 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

 

 

k ….. ko …………… dağ
ı …. lınge …………… ayak
m … muriye ……… armut
n … non …………… ekmak
p … pelge ………….yaprak
r … mor …………… yılan
s … sane …………… tarak
ş … şiye …………… gölge

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

13a

 

t…… tire………….. oklava
v…… verg………… kurt
y…… miye………. koyun
z…… zon……….. dil

 

 

 

 

 

 

 

Zazaca alfabede yani kuzey Dersim ağzında yer alan sekiz sesli harften yedisi aşağıda gösterildiği gibidir (1). Resime bakıp gördüğünüzü Zazaca söyleyiniz. Sonra altındaki yazıyı okuyunuz:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(1) (Ê – ê) sekizinci sesli harfi 9. derste göreceksiniz.
(2) (ı) harfi Dersim ağzıda hiç bir durumda sözcüğün başında yer almaz.
(3) (ü) harfi Dersim ağzıda hiç bir durumda sözcüğün baçında yer almaz.

 

Aşağıdaki kelimeyi okuyunuz ve onu kendisini temsil eden resimle bir çizgi ile birleştiriniz.

 

fek
dest
pelge
non
lınge
gos
lüye
muriye
verg
asme

Alıştırma 1:

Resme bakip ilk harfi yazili Zazaca kelimeyi tamamlayınız. (Kelimenin farklı ağızlardaki biçimleri için „Cevap Anahtarı“ bölümüne bakmayı unutmayınız!)

 

1. h……….. hak……… yumurta

2. ş………..

3. c………..

4. s………..

5. v………..

6. i………..

7. b ………..

8. t ………..

9. k ………..

10. ç ………..

 

 

 

 

 

 

 

Bütün alıştırmaların doğru cevapları kitabın „Cevap Anahtarı“ bölümünde bulunmaktadır.

 

Lütfen cevaplarınızı kontrol ettikten sonra devam ediniz.

Alıştırma 2:

Alıştırma için aşağıdaki Türkçe kelimelerin Zazaca karşılığını sesli söyleyiniz ve daha sonra ilk harfi yazılı Zazaca kelimeyi tamamlayınız.

 

(1) keçi………………… bıze
(2) kuru üzüm tanesi … e…….
(3) başörtüsü……………ç…….
(4) oklava …………….…t…….
(5) el……………………..d…….
(6) kulak ………….…… g…….
(7) ağız …………….……f…….
(8) yumurta ………….…h…….
(9) süt ………………….s…….
(10) ay …………..…….a…….
(11) ekmek …………….n…….
(12) filiz …………………j……..
(13) koyun ……………..m……
(14) kadın ………………c…….
(15) boynuz …………… i…….
(16) ayak ……………….l…….
(17) dağ …………………k…….
(18) at …………………..o…….
(19) yılan ……………….. m…….
(20) armut ……………… m…….
(21) yaprak …………….. p………
(22) kurt ………………… v………
(23) tarak …………………s………
(24) sütun, direk …………u………
(25) dil ……………….……z………
(26) tilki …………………. l………

 

 

Lütfen cevaplarınızı kontral ettikten sonra devam ediniz.

Buraya kadar Türkçe ve Zazaca‘ da ortak olan harflerin nasıl okunduğunu öğrendiniz. Şimdi öğrendiğiniz bu harfleri de içeren aşağıdaki Dersimce (Kırmancki, Dımılki, Zazaca) atasözü ve deyimleri okumaya çalışın(4). Bunların bazı variyantları da dipnotlarda verilmiştir.

 

18+19

(1) Zon her çi ra şireno!
(2) Her vas koka ho sere reweno!
(3) Meke mevine, bıke bıvine!
(4) Guki ki vano, ez gao!
(6) Eve jü gule usar nino!
(7) Dina faniya, keşi rê nêmane na!
(8) Laz zerdıko, torn dendıko!
(9) Kemere ke kılaşinge ra vejiye, peyser nina!
(10) Dest deşti ra berzo!
(11) Bıze ‚ve lınga ho, miye ‚ve lınga ho darde bena!
(12) Her kês sıra hover de!
(13) Derde ke bi, derman ki esto!
(14) Koti de ke bariyo, uza de bıvışiyo!
(15) Olvozu de yeno, kutıku de sono!
(16) Kemere hurendiya hode gırana!
(17) Peyde manena, bena derg; sona, bena kılm!
(19) Merde, merde, fek rakerde!

18b +19b

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Merkez Gola Dersim ağzında ise:

’ke = eke

’ve = eve

Khêla Gımgım, Varto ve Hınıs ağzında ise:

’be = ebe

========================================

Cevap Anahtarı

Alıştırma 1

1. Ders Cevap Anahtari Alistirma 1

1. h ……..….. hak
2. ş …….….. şiye
3. c …….….. cinıke
4. s …….….. sane
5. v …….….. verg
6. i …….….. iştiri
7. b ……….. bıze
8. t ………… tire
9. k ………… ko
10. ç ………. çite

 

 

========================================

Cevap Anahtarı

Alıştırma 2

1. Ders Cevap Anahtari Alistirma 2(1) keçi………………………….… bıze
(2) kuru üzüm tanesi ………..…. eskıze
(3) başörtüsü……..……………… çite
(4) oklava ………………………… tire
(5) el…………………….………… dest
(6) kulak …………………………. gos
(7) ağız …………………..….…… fek
(8) yumurta ……………………… hak
(9) süt ………………………..…. sıt
(10) ay ………………………..… asme
(11) ekmek ……………….…….. non (nu/nan)
(12) filiz …………………………. jıl
(13) koyun ….…………….……. miye
(14) kadın …….…………….….. cinıke
(15) boynuz ….…………….…… iştiri
(16) ayak …….…………….…… lınge
(17) dağ ……….…………….….. ko
(18) at ………….…………….… ostor
(19) yılan ……………………….. mor
(20) armut ………..……………. muriye
(21) yaprak ………..…………… pelge
(22) kurt ……….…..…………… verg
(23) tarak …………..………….. sane
(24) sütun, direk …….………… ustıne
(25) dil ………………………….. zon
(26) tilki ………………..………. lüye

 

SAADA TERTELÊ 38i MELEK XANIME
Melek Xanime2

MELEK XANIME
Tertelé 38 i sero Melek Xanime İsmailo Demeniz de qeseykena.
Çena Hemede Mirzaliye Silemani
Çena Biraê Aliyê Mirzaliye Silemani()
() (Aliyê Mirzaliye Silemani 1937i de Xarpêti de eve Seyd Rizay ra piya darde kerdi)
Waa Aliyo Qiji
© by http://www.petition1938dersim.wordpress.com ®
© by http://www.mamekiye.de ®
© by Ismailo Demeniz ®

Kommentar verfassen

Trage deine Daten unten ein oder klicke ein Icon um dich einzuloggen:

WordPress.com-Logo

Du kommentierst mit Deinem WordPress.com-Konto. Abmelden /  Ändern )

Google Foto

Du kommentierst mit Deinem Google-Konto. Abmelden /  Ändern )

Twitter-Bild

Du kommentierst mit Deinem Twitter-Konto. Abmelden /  Ändern )

Facebook-Foto

Du kommentierst mit Deinem Facebook-Konto. Abmelden /  Ändern )

Verbinde mit %s