E-LEARNING KIRMANCKİ (ZAZAKİ)


Petition zur Bewahrung der vom aussterben bedrohten Sprachen einer vom Völkermord im Jahr 1938 betroffenen Ethnie in der Türkei

Petition zur Bewahrung der vom aussterben bedrohten Sprachen einer vom Völkermord im Jahr 1938 betroffenen Ethnie in der Türkei

Petition zur Bewahrung der vom aussterben bedrohten Sprachen einer vom Völkermord im Jahr 1938 betroffenen Ethnie in der Türkei

E-LEARNING KIRMANCKİ-ZAZAKİ
ZAZACA OKUMA-YAZMA EL KİTABI
(KIRMANCKİ, DIMILKİ, ZAZAKİ)

© by YEC Sun e.V.
© by http://www.mamekiye.de
© by http://www.petition1938dersim.wordpress.com
© by Dipl.-Ing. Ismailo Demeniz

ZAZACA OKUMA-YAZMA EL KİTABI
(KIRMANCKİ, DIMILKİ, ZAZAKİ)
http://www.quickypage.de/firmen/1101271087/08/1163026575/1220148193
Deutschland © 1977 by C.M. Jacobson
Zazaca Okuma-Yazma El Kitabı
(Türkce ve Zazaca)
ISBN 3-926105-74-7
ISSN 0945-2877

VKW – Verlag für Kultur und Wissenschaft
Culture and Science Publ.
Dr.Thomas Schirrmacher
Friedrich Straße 38, D-53111 Bonn

Link Zazaca Okuma-Yazma El Kitabı: http://mamekiye.de/08/1163026575/1223598412/1223841023
Link İnternasyonal Fonetik Alfabe: http://mamekiye.de/08/1163026575/1223598412/1223841179
Link ALFABE DERSİM AGZI – 1: http://mamekiye.de/08/1163026575/1223598412/1223841225
Link ALFABE DERSİM AGZI – 2: http://mamekiye.de/08/1163026575/1223598412/1223841253

Eger Türkce okuyup yazabiliyorsaniz, Zazaca okuyup yazmayi da en kisa zamanda ögrenebilirsiniz

Bu kitap, Zazaca yi akici olarak konusan ve Türkce okuma-yazma bilen, yani anadili Zazaca olup da, bu dilde okuma yazmayi bilmeyenler icin düsünülmüstür. Bu kitabin ilk bölümünde genellikle Tunceli, Erzincan ve Sivas yörelerinde konusulan Zazaca kullanilmistir. Bunun yanisira Varto ve Hinis bölgelerinden de sikca örnekler verilmistir. Bu kitabin ikinci bölümünde genellikle Cermik ve Siverek yörelerinde konusulan Zazaca kullanilmistir.
Bugüne kadar Zazaca yazilan bir makale, dergi veya kitap görmüsseniz, Zazaca nin Türkce den biraz farkli yazildigini farketmissinizdir. Belki de bir arkadasiniza Zazaca bir mektup yazmayi denemis, fakat bazi ses veya kelimelerin yazilisini bilmediginizden dolayi sonunu getirememissinizdir.
Bu kitabi sonuna kadar okur ve kitaptaki alistirmalari tamamlarsaniz, yalniz Zazaca okumayi degil, ayni zamanda Zazaca yazmayi da ögrenmis olacaksiniz. Bu dersler 3 ile 5 saat arasi zamaninizi alacaktir.
C.M. Jacobson

http://mamekiye.de/08/1163026575/1223598412/1223841225
Elinizdeki C.M. Jacobson nun okuma yazma el kitabı sadece yazarın çalışmasının ürünü değil ve son yıllarda Avrupa Dersim diasporasında düzenli aralıklarla yapılan dil seminerlerine katılanlarınin çalışmasının ortak bir ürünüdür. Burada özellikle Dersim diline değeri biçilmez büyük bir hizmet veren sayın C. M. Jacobson’a en icten kendilerine şükranlarımizı iletmek istiyoruz.

http://mamekiye.de/08/1391964062/1392506910/Bild
Mara gore C. M. Jacobson jê thonê Pexamberi de amê hardê Kırmanciye, tede niada ke zonê Dersimi yane zonê Xızıri tenge de ro, destê ho est ‚ve zonê ma, zonê ma xelesna, ocia zonê ma era ma salığ da, hore oncia peyser şi welatê ho Amerika.
Ma sıma ra raji mê, va Xızır sıma ra raji vo!
Ismailo Demeniz

İçindekiler:

1. Ders: Türkçe ve Zazaca’da ortak olan herfler
2. Ders: C-c ve Ç-ç sessizleri ve C-c ve Ç-ç sessizlerin farklı iki telafuzu
3. Ders: Tek r ve Çift rr
4. Ders: Ğ-ğ harfi
5. Ders: Tek ses veren iki harf kombinasyonu Kh-kh, Ph-ph, Th-th ve Çh-çh
6. Ders: Q-q harfi
7. Ders: W-w harfi
8. Ders: X-x harfi
9. Ders: Ê-ê harfi
10. Ders: Zazaca okuma
11. Cevap Anahtarı (Alıştırma 1 – 31)

***

IPA – THE INTERNATIONAL PHONETIC ALPHABET (DIMILKİ, KIRMANCKİ, ZAZAKİ)

IPA  The International Phonetic Alphabet (Kirmancki-Zazaki).jpg

ALFABE KIRMANCKİ – FEKÊ GOLA DERSIMİ
ZAZACA  ALFABE – KUZEY AĞZI  
(DIMILKİ, KIRMANCKİ, ZAZAKİ)

ALFABE KIRMANCKİ EVÊ FEKÊ GOLA DERSIMİ  ZAZACA  ALFABE - KUZEY AĞZI   (DIMILKİ, KIRMANCKİ, ZAZAKİ)

ALFABE KIRMANCKİ – FEKÊ GOLA DERSIMİ
ZAZACA  ALFABE – KUZEY AĞZI  
(DIMILKİ, KIRMANCKİ, ZAZAKİ)

ALFABE (DIMILKİ, KIRMANCKİ, ZAZAKİ)


Önsöz

Elinizdeki Zazaca oku yazam el kitabi sadece yazarin calismasinin degil, ayni zamanda Avrupa da yasayan Dersim ve Zaza toplumundan bir cok kisinin heyecanli, gayretli, zahmetli, fedekar ve kombineli calismasinin ürünüdür.
Eski bir Dersim ve Zaza atasözünde söylendigi gibi „Eve zu gule usar nino“ veya „Jü gul wesar nino“, „Bir gül ile bahar gelmez“.
Bu kitabin cevirisi, redakte ve test edilmesi, gözden gecirilip düzeltilmesinde bana yardim eden bir cok Dersimli ve Zaza arkadasima tesekkürlerimi sunmak istiyorum.
Kitabi Ingilizce aslindan „Teach Yourself to Read and Write Zaza“ Türkce ye ilk cevirisini yapma güc bir isi üstlenen cevirmene özel tesekkürlerimi sunuyorum. Ayrica bu önsözü cevirene de özel tesekkürler.
Kuzey Zazacasi metinleri ile Türkce metinlerin düzeltilmesi icin günlerce degerli zamanlarini veren dört temel düzeltmene de özel tesekkürlerimi sunarim.
Son yillarda Avrupa da düzenli araliklarla yapilan Zazaca dil seminerlerinden yaklasim 25 katilimciya da bu kitabin redaktesine ve degerlendirilmesine yardimlarindan dolayi mütesekkirim. Bunlardan sekizi kitabi Zazaca konusan on iki kisiyle test ettiler. Testlerin sonuclari kitabin revizyondan gecirilip düzeltilerek elinizdeki bu son halini almasina özellikle yardimci oldu.
Önce Dersim – Kuzey Zazacasi ile yazilan bu kitabi iki kez yaptiklari grup calismasiyla Türkce tekstler ile birlikte Siverek – Güney Zazacasi na adapte etmemde yardimci olan güneyli Zaza gruba özelikle tesekkür ediyorum. Ve bu calisma esnasinda bizi agirlayan ev sahiplerine de minnettarim.
Son olarak, bu kitabin hazirlanmasinda kilit bir rol oynayan esime tesekkür etkmek istiyorum. Onun katkilari, destegi, cesaret vermesi, birlikte calismasi ve katilimi benim icin paha bicilmezdir.

C.M. Jacobson
Şubat 1997 Almanya

Giriş

Eğer Türkçe okuyup yazabiliyorsanız, Zazaca okuyup yazmayı da en kısa zamanda öğrenebilirsiniz. Bu kitap, Zazaca’yı akıcı olarak konuşan ve Türkçe okuma-yazma bilen, yani anadili Zazaca olup da, bu dilde okuma yazmayı bilmeyenler için düşünülmüştür.
Bu kitabın ilk bölümünde genellikle Mamekiye (Tunceli), Erzincan ve Sivas yörelerinde konuşulan Kırmancki, Dımılki ve Zazaca kullanılmıştır. Bunun yanısıra Varto ve Hınıs bölgelerinden de sıkça örnekler verilmiştir.
Bugüne kadar Zazaca yazılan bir makale, dergi veya kitap görmüşseniz, Zazaca’nın Türkçe‘ den biraz farklı yazıldığını farketmişsinizdir. Belki de bir arkadaşınıza Zazaca bir mektup yazmayı denemiş, fakat bazı ses veya kelimelerin yazılışını bilmediğinizden sonunu getirememişsinizdir. Bu kitabı sonuna kadar okur ve kitaptaki alıştırmaları tamamlarsanız, yalnız Zazaca okumayı değil, aynı zamanda Zazaca yazmayı da öğrenmiş olacaksınız.
(Bu dersler 3 ile 5 saat arası zamanınızı alacaktır).
Bu kitap da hem Kuzey Zazacası yani Dersim ağzı Sayfa 1-74 ve hem de Güney Zazacası yani Siverek ağzı Sayfa 75-133 işlenmiştir.
Dünyada bütün diller birbirinden farklı olarak yazılmaktadır. Ne Türkçe Farsça gibi, ne de Farsça tamamen Arapça gibi yazılmaktadır. Almanca ve ingilizce’nin de yazım biçimleri değişiktir. Dolayısıyla Zazaca’nın da kendine özgü bir yazım biçimi vardır.
Zazaca konuşanların büyük çoğunluğu Latin harflerini Türkçe alfabe üzerinden tanımakta ve Türkçe okuyup yazabilmektedir. Dolayısıyla kitapta Zazaca okuma ve yazmayı kolaylaştırmak için Türkçe‘ de kullanılan harfler dikkate alınmıştır. Bununla beraber Türkçe’de olan bazı seslerin Zazaca’da, Zazaca’da olan bazı seslerin de Türkçe’de olmadığını görmekteyiz. Bu nedenle Zazaca’nın ses uyumunu tamamıyla verebilmemiz için Türkçe‘ de olmayan, kullanılmayan başka harflere ihtiyaç duymaktayız. Bu bölümdeki alıştırmaları yaptığımızda, siz de bu sonuca varacaksınız.
Buna rağmen, Zazaca alfabe Türkçe alfabeden çok farklı değildir. Her ikisinde de harflerin büyük çoğunluğu aynı şekilde yazılır ve okunur. Zazaca alfabe 32 harften oluşur a, b, c, ç, d, e, ê, f, g, ğ, h, ı, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, ş, t, u, ü, v, w, x, y, z. Bunlarin 27’si Türkçe alfabedeki harflerle aynidir. Ortak olan harfler şunlardir: a, b, c, ç, d, e, f, g, h, ı, i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, ş, t, u, ü, v, y, z.

Türkçe alfabeden tanıdığınız bu harflerle hemen Zazaca okumaya ve yazmaya başlayabilirsiniz.

Aşağıdaki sözcükleri okuyunuz:

 

 

asme …………..ay
fek………………ağız
hengure……….üzüm
kêrge ………….tavuk
ko……………….dağ
torge …………..dolu
vas………………ot
verg…………….kurt

 

 

 

Her ne kadar Zazaca alfabenin birkaç harfi Türkçe’de olduğu gibi görünüyor ve yazılıyorsa da, bunlar Türkçe’dekinden farklı bir ’ses’e sahiptirler.
Bunlar ise şu harflerdir: c, ç, ve ğ .

Bazı harfler de Türkçe’de olmasına rağmen, Zazaca’da kombineli olarak kullanılmaktadır; bir tek ses iki harf ile ifade edilmektedir. Bu harfler de şunlardır: çh, kh, ph, th, ve rr.

Zazaca alfabede olup da, Türkçe alfabede bulunmayan sadece dörf harf mevcuttur. Türkçe alfabede bulunmayan bu dört harf şunlardır: Q-q, W-w, X-x, ve Ê-ê .

Zazaca’nın birkaç diyalekti/ağzı vardır. Bu diyalekt/ağız farklılığı yöreden yöreye değişmektedir. Zazaca’yı genel olarak iki bölüme ayırabiliriz: Kuzey formu (diyalekti) ve güney formu (diyalekti).

Zazaca’nın kuzey formunda (), ‚h, ‚l, ’s, ‚t ve û sesleri (veya harfleri) bulunmuyor. Aynı şekilde, güney formunda ise çh, kh, ph, th sesleri kullanılmıyor. Beşinci derste bu konuyla ilgili açıklamalarda bulunulmuştur. Ayrıca başka bir varyant olarak ü harfi birinci derste sunulmuştur.

Zazaca’yı bildiğiniz ve konuştuğunuz için, okumada fazla zorlanmamanız lazım. Herşeye rağmen bu kitabı sonuna kadar zevkle okuyacağınızı umuyoruz: Ne dersiniz, bir mektup yazmayı denemek ister misiniz?

Kitabınızı okuyup inceledikten sonra bunu deneyin. Ve çok zor olmadığını göreceksiniz. O halde şimdi Zazaca’yı okumaya ve yazmaya başlayabiliriz!

Bir sonraki Zazaca-Okuma Yazma Dersimiz:

I. Ders: Türkçe ve Zazaca’da ortak olan herfler.

Kommentar verfassen

Trage deine Daten unten ein oder klicke ein Icon um dich einzuloggen:

WordPress.com-Logo

Du kommentierst mit Deinem WordPress.com-Konto. Abmelden /  Ändern )

Google Foto

Du kommentierst mit Deinem Google-Konto. Abmelden /  Ändern )

Twitter-Bild

Du kommentierst mit Deinem Twitter-Konto. Abmelden /  Ändern )

Facebook-Foto

Du kommentierst mit Deinem Facebook-Konto. Abmelden /  Ändern )

Verbinde mit %s